سازها

پیانو

پیانو  یک ابزار موسیقی صوتی (آکوستیک) است . که توسط بارتولومئو کریستوفوری در سال ۱۷۰۰ میلادی اختراع شد (سال دقیق نامعلوم است) که در آن سیم ها به وسیله چکش مورد اصابت قرار می گیرند.این ساز توسط یک کیبورد (صفحه کلید ) نواخته می شودبه این صورت که نوازنده با انگشتان یا انگشت شصت هر دو دستکلید ها را می فشارد تا چکش ها به سیم ها ضربه بزنند و ملودی نواخته شود.کلمه ی پیانو مخفف کلمه ی ایتالیایی فورته پیانو هستش کهمدل های اولیه پیانو در سال ۱۷۰۰ با این نام شناخته شده بودند.کلمه ی پیانو به معنای نرم و کلمه ی فورته به معنای بلند است.میزان صدای تولید شده از این ساز بستگی به میزان فشار انگشت پیانیست بر کلید ، دارد:هرچه سرعت فشار بر کلید بیشتر باشد، فشار چکش نیز بیشتر می شودو صدای آهنگ تولید شده  بالاتر خواهد بود.

پیانو در نقطه ی مقابل هارپیسکورد قرار دارد ، زیرا حجم صدای تولیدی در هارپیسکورد بر خلاف پیانو ، متغیر نیست و حجم صدای تولیدی آن محدود و ثابت است.

اولین فورته پیانو ها  در دهه ۱۷۰۰ ، صدای آرام تر و محدوده دینامیکی کوچک تری داشتند. پیانو آکوستیک معمولا دارای یک محافظ چوبی دور کیبورد و سیم های فلزی است. فشار دادن یک یا چند کلید روی کیبورد باعث می شود که چکش به سیم ها ضربه بزند. چکش بعد از ضربه به سیم به جای اول خود بازمی گردد. و سیم ها همچنان در فرکانس رزونانس خود ارتعاش می کنند. این ارتعاشات از طریق پل به ساند بورد منتقل می شود که انرژی آکوستیک را تقویت می کند . هنگامی که کلید رها می شود، دمپر ارتعاش سیم ها را متوقف می کند و صدا را خاتمه می دهد یا به اصطلاح خفه می کند. حتی با برداشتن انگشتان دست از روی کلید ، نت ها می توانند با استفاده از پدال نگه داشته شوند .

– پدال طنین

پدال طنین به پیانیست ها این امکان را می دهد که قطعه های که نواختن آنها نا ممکن است را بنوازند . با استفاده از این پدال می توانید نت را نگه دارید

و به طور همزمان با دست ها شروع به نواختن ملودی کنید. برخلاف ارگ نی دار و هارپیسکورد ( قبل از اختراع پیانو به طور گسترده مورد استفاده بود) که حجم صدای تولید شده در آنها محدود است. هرچه شدت فشار انگشت بر کلید بیشتر باشد صدای بلندتری تولید می شود.

– مقایسه دوم

اغلب پیانو های مدرن دارای ۸۸ کلید هستند. ۵۲ کلید سفید برای C,D,E,F,G,A و B و ۳۶ کلید سیاه که در بالای کلیدهای سفید قرار دارند.

این به این معنی است که با پیانو می توانید 88 گام مختلف (یا “نت مختلف”) را بنوازید .

کلید های سیاه برای (F♯ / G ♭، G♯ / A ♭، A♯ / B ♭، C♯ / D ♭، و D♯ / E ♭)هستند.

به ندرت، برخی از پیانو ها دارای کلید های اضافی هستند (که به سیم های اضافی نیاز دارند). اکثر نت ها دارای سه سیم است، به استثنای باس، که یک تا دو سیم دارد. سیم ها به هنگام فشردن یا ضربه زدن به صدا در می آیند و هنگامی که دست ها از صفحه کلید برداشته می شوند، توسط دمپرها خفه می شوند.

اگرچه پیانوهای آکوستیک

اگرچه پیانوهای آکوستیک سیم دارند اما در دسته سازهای ضربی طبقه بندی می شوند زیرا نحوه نواختن با آنها همانند پیانو اسپینت و هارپیسکورد است.

در سیستم طبقه بندی ابزارآلات موسیقی Hornbostel Sachs ، پیانو به عنوان ساز زهی در نظر گرفته شده است.

دو نوع پیانو وجود دارد: گراند و پیانو عمودی.

پیانو گرند

پیانو گراند برای سولو های کلاسیک ، موسیقی اطاقی (جمعی از نوازندگان در یک گروه کوچک با هم می نوازند) و اغلب در کنسرت های جاز و پاپ استفاده می شود.

پیانو عمودی

پیانو عمودی محبوب ترین نوع پیانو است زیرا اندازه آن برای استفاده در خانه های شخصی و تمرین خانگی مناسب تر است. در طول دهه ۱۸۰۰ میلادی، تحت تاثیر گرایش های موسیقی در دوره موسیقی رمانتیک نوآوری هایی مانند فریم چدنی باعث شد که صدای قدرتمند تر ، پایدار تر و بلندتری از پیانو به گوش برسد.در قرن نوزدهم، پیانو همان نقشی را ایفا کرد که یک رادیو یا گرامافون در قرن بیستم ایفا کرد .

– مثال

هنگامی که یک خانواده در قرن نوزدهم می خواستند یک قطعه موسیقی و یا سمفونی تازه منتشر شده را بشنوند. می توانستند آن موسیقی را از پیانو یکی از اعضای خانواده که می توانست پیانو بنوازد ، بشنوند. این ساز به طور گسترده در موسیقی جاز ، کلاسیک ، سنتی ، تک نوازی ، گروه های چند نفره نوازندگی و آهنگسازی مورد استقبال قرار گرفت.

اگرچه پیانو در مقایسه با ابزار موسیقی دیگر مانند:

گیتار آکوستیک ، سنگین ، غیر قابل حمل و گران است اما تعداد زیادی از موسیقی دانان و آماتورها در زمینه ی نواختن پیانو آموزش دیده اند. و در دسترس بودن گسترده آن در سالن های نمایش، مدارس و فضاهای تمرین این ساز را به یکی از محبوب ترین ابزار موسیقی در غرب تبدیل کرده است .

پیانو الکتریکی با تقویت کننده صدا (۱۹۲۹)، پیانو الکترونیکی (۱۹۷۰)، و پیانو دیجیتال (۱۹۸۰)نیز توسعه یافته اند.

پیانو الکتریکی در دهه های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ در سبک های موسیقی فانک، جاز و  راک ، بسیار محبوب شد.

– تاریخچه پیانو

در قدیم ، ارگ نی دار مورد استفاده ی مردم بود تولیدکنندگان سازها به این فکر افتادند که یک کیبورد طراحی کنند. اولین ابزار موسیقی که در آن سیم به کار رفته است. دولسیمر چکشی است که از قرون وسطی در اروپا مورد استفاده قرار گرفت . در طی قرون وسطی ، چندین بار تولیدکنندگان سعی کردند که یک کیبورد طراحی کنند که در آن سیم به کار رفته باشد. در قرن ۱۷ ، کلاویکورد و هارپیسکورد که دارای کیبورد بودند ، توسعه یافتند .

در هارپیسکورد با فشردن کلید ، از طریق سیستم مکانیکی و مضراب ، سیم ها به ارتعاش در می آیند و صدا تولید می شود اما در کلاویکورد ، تنجنت به سیم ها ضربه می زند و صدا تولید می شود.

بعد از قرن ها تلاش و مطالعه بر روی هارپیسکورد ، تولیدکنندگان توانستند ساند بورد ، پل و یک سیستم مکانیکی برای کیبورد اختراع کنند.

– مخترع پیانو 

این ساز توسط بارتولومئو کریستوفوری (۱۶۵۵ – ۱۷۳۱)اهل پادوا ایتالیا اختراع شد . تخصص کریستوفوری ، تولید هارپیسکورد بود. او از دانش خود درباره ی کیبورد هارپیسکورد استفاده کرد و اولین پیانو را ساخت . سال دقیق تولید این ساز مشخص نیست برخی اسناد سال ۱۷۰۰ را سال تولید پیانو می دانند و برخی دیگر سال ۱۶۹۸ را . سه پیانو از دهه ۱۷۲۰ هنوز موجود است . نام قدیمی آنها ، پیاشنو فورته است که بعد ها برای ساده تر شدن آن را پیانو نامیدند .

– مقایسه صدا

صدای ساز کلاویکورد برای اجرا در سالن های بزرگ ، بسیار آهسته است. هارپیسکورد صدای خیلی بلندی تولید می کند اما با آن روی هر نت نمی توان کنترل خوبی داشت.

هارپیسکورد نمی تواند سطوح مختلفی از موزیک را تولید کند حتی اگر نوازنده از تمام مهارت خود استفاده کند. عملکرد پیانو بسیار بهتر کلاویکورد و هارپیسکورد است. هم صدای بلندی دارد و هم نوازنده قادر خواهد بود انواع ملودی ها را با این ساز بنوازد .

از پیانو می توان در کنسرت ها و سالن های بزرگ نیز استفاده کرد. کریستوفور توانست موفق شود و بدون هیچ دانش و شناخت قبلی یک کیبورد طراحی کند

که در آن چکش ها به سیم ضربه بزنند و صدا تولید شود. وقتی چکش به سیم ضربه میزند باید فورا به جای خود باز گردد زیرا اگر تماس چکش با سیم طولانی تر شود ارتعاش ایجاد شده در سیم متوقف می شود و صدا تولید شده نیز خاتمه می یابد .

نحوه ی اکشن در پیانویی که کریستوفور ساخت ، الگویی برای دیگر تولیدکنندگان در قرن های بعد بود. سیم ها در پیانوهای تولید شده توسط کریستوفوری نازک تر بودند. و در نتیجه صدای تولید شده از آنها نسبت به پیانوهای مدرن امروزی نیز آهسته تر بود اما در مقایسه با کلاویکورد ، صدای فورته پیانو ها بلند تر بود .

– فورته پیانوهای اولیه

اختراع این ساز توسط کریستوفوری تا مدت ها ناشناخته ماند تا در سال ۱۷۱۱یک نویسنده ایتالیایی به نام اسپیون مافی مقاله ای درباره آن نوشت و درباره مکانیزم این ساز توضیحاتی در قالب نمودار نوشت .

مقاله ی او به زبان آلمانی ترجمه شد و به طور گسترده مورد استقبال عموم قرار گرفت . در نسل های بعدی سازندگان پیانو کار خود را بر اساس خواندن این مقاله آغاز کردند.

– گوتفرید سیلبرمن

یکی از این سازندگان گوتفرید سیلبرمن بود که در میان دیگر سازندگان ، مشهور تر بود. پیانوهای گوتفرید دقیقا مشابه با پیانوهای کریستوفر بود با این تفاوت که گوتفرید پدال طنین را اختراع کرد . این پدال باعث می شود که دمپر ها به طور همزمان از روی سیم ها بلند شوند . این اختراع پیانیست ها را قادر می سازد که نت را نگه دارند حتی اگر انگشت پیانیست روی کلید فشاری وارد نکند

و پیانیست ها می توانند به طور همزمان نت های دیگر را بنوازند. سیلبرمن در دهه ۱۷۳۰ طریقه ساخت پیانو را به سباستین باخ آموزش داد .

سباستین باخ

اما سباستین انتقاد کرد که نت های بالاتر خیلی نرم هستند . باخ ، پیانوهای مدرن تر در سال ۱۷۴۷ را بیشتر تائید کرد و پیانو های سیلبر من را فروخت .

در سال ۱۷۴۹ ، باخ نام فورته پیانو به معنای نرم و بلند را روی پیانوهای سیلبرمن نهاد تا بتواند فروش بیشتری داشته باشد. در اواخر قرن ۱۸ ساخت این ساز توسط برخی افراد.

از جمله :

یوهان آندریاس استین (که در اگزبورگ آلمان کار می کرد) و نانتی استریچر (دختر استین) و آنتون والتر که اهل وین بودند ، توسعه یافت .

پیانوهایی که در وین ساخته شدند فریم آنها از جنس چوب بود در هر نت دو سیم وجود داشت و چکش ها با چرم کاور شده بودند.

رنگ کلیدها در پیانوهای وینی متضاد رنگ کلیدها در پیانوهای امروزی هستند. یعنی کلید های سفید در آنها همان کلید های سیاه و کلید های سیاه در آنها همان کلید های سفید در پیانوهای امروزی هستند.

ولفگانگ موتزارت موسیقی سوناتا و قطعه موسیقی های خود را با این ساز سرود و کپی آنها در قرن ۲۱ برای اجرای موسیقی های کلاسیک ، ساخته شد.

پیانوهای دوره ی موتزارت دارای نت نرم تر و اثیری تری نسبت به پیانوهای قرن بیست و یکم یا پیانوهای انگلیسی هستند و قدرت نگه داشتن نت در آنها کمتر بود.

فورته پیانو به پیانو های قدیمی و اولیه گفته می شود و به نوع مدرن و امروزی آن ، پیانو می گویند.

– پیانو مدرن

از سال 1790 تا 1860، در پیانو های دوران موتزارت تغییرات بزرگی ایجاد شد و تبدیل به پیانو های امروزی شدند. این انقلاب در پاسخ به ترجیح آهنگسازان و پیانیست ها برای صدای پیانو قوی تر و پایدارتر بود .

سیم های پیانو با کیفیت بالاتر و  فریم های آهنی بسیار بزرگ که بتوانند در برابر کشش شدید سیم ها مقاومت کنند.

با گذشت زمان، محدوده اوکتاوها از پنج اکتاو در پیانوهای دوره موتزارت به هفت اکتاو (و حتی بیشتر) در پیانوهای مدرن افزایش یافت.

پیشرفت تکنولوژی در اواخر دهه ۱۷۰۰به دلیل کارخانه بورد وود بود . حدودا در سال ۱۷۷۷، جان بورد وود به همراه یک اسکاتلندی دیگر به نام رابرت استادارو و یک هلندی ، آمریکوس بیکر ، پیانو گراند را طراحی کردند.

گراند پیانو ها بزرگتر بودند و صدای قوی تر و بلند تری داشتند. آنها پیانوها را به جوزف هادن و لودویگ ون بتهوون فرستادند و اولین کارخانه ساخت پیانو بودند

که محدوده اوکتاو در آنها بیش از پنج اوکتاو بود.

پنج اکتاو و پنجم در دهه 1790، شش اکتاو در سال 1810 (بتهوون از نت های اضافی در آثار بعدی اش استفاده کرد) و هفت اکتاو در سال 1820.

سازندگان وین نیز این روند را دنبال کردند پیانوهای بورد وود دارای استحکام بیشتری بودند اما پیانوهای وینی حساس تر و ظریف تر بودند.

– در دهه 1820

در دهه ۱۸۲۰، مرکز نوآوری پیانو به پاریس منتقل شدکه در آن شرکت Pleyel pianos  پیانوهای مورد استفاده ی فردریک چوپین را تولید کرد. و شرکت Erard  پیانوهای مورد استفاده ی فرانتس لیست را تولید کرد.

در سال 1821، سباستین ارارد، یک اکشن دوگانه را اختراع کرد به نام اهرم تکرار که یک نت مجاز به تکرار بود حتی اگر کلید هنوز به حداکثر موقعیت عمودی خود نرسیده بود.

این اهرم ، نواختن سریع نت موسیقی را تسهیل می کرد یک وسیله موسیقی که برای لیست کاربرد زیادی داشت.

هنگامی که این اختراع عمومی شد، این اختراع توسط هنری هرتس بازبینی و اصلاح شد اکشن فرار به تدریج در پیانوهای گراند به کار برده شد و در حال حاضر در همه پیانوهای گراند که در دهه ۲۰۰۰ تولید شده اند، به کار گرفته می شود.

– تغییرات پیانو

تغییرات گسترده ای در پیانو انجام شد که یکی از آنها کاور کردن چکش ها با نمد بود که در پیانوهای اولیه چکش ها را با چرم یا پنبه کاور می کردند.

نمد که اولین بار توسط ژان هنری پاپ در سال ۱۸۲۶ میلادی معرفی شد . یک ماده با ثبات تر بود و اجازه می داد تا چکش محدوده دینامیکی بیشتری داشته باشد و سفتی سیم ها افزایش یابد.

پدال سوستنوتو در سال 1844 توسط جین لوئیس اختراع شد و توسط کارخانه استینوی در سال 1874 کپی شد . یک نوآوری که به ایجاد صدای قدرتمند پیانو مدرن کمک شایانی کرد. استفاده از فریم چدنی محکم بود. فریم چدنی در بالای ساند بورد قرار می گیرد و نقش محافظ در برابر نیروی تنش سیم را ایفا می کند که می تواند در یک پیانو گراند مدرن بیش از 20 تن (180 کیلو نیوتن) باشد.

– مخترع فریم چدنی

اختراع فریم چدنی در بوستون در سال ۱۸۲۵ توسط الفیوس ببکاک ثبت شد. الفیوس ببکاک در کارخانه چیکرینگ و ماکایز مشغول به ساخت اولین فریم چدنی برای پیانو گراند در سال 1843 شد.

بسیاری از سازندگان اروپایی تا زمانی که سیستم آمریکایی به طور کامل در اوایل قرن بیستم اتخاذ شد، فریم های فلزی جعلی ساختند.

استحکام بیشتر فریم های چدنی باعث شد تا در پیانو از سیم های ضخیم تری نیز استفاده شود .

در ۱۸۳۴، کارخانه وب استر و هورسفا  از بیرمنگام  نوعی سیم پیانو از فولاد تولید کرد. به گفته دولچه تولید سیم فولادی یک امتیازی انحصاری برای شرکت انگلیسی محسوب می شد.

– در سال 1840

در سال ۱۸۴۰ نوعی سیم فولادی بهتر توسط کارخانه وینی که متعلق به مارتین میلر بود ، تولید شد. یک دوره نوآوری و رقابت به صورت بین المللی بین تولیدکنندگان شکل گرفت و سیم پیانو در آخر به شکل مدرن و امروزی در آمد .

برخی از سازندگان پیانو از جمله پاسکال تاسکین در سال ۱۷۸۸، کلارد در سال ۱۸۲۱، جولیوس بلوتنر در سال ۱۸۹۳ موفق به توسعه و افزایش صدای نت ها در پیانو شدند.

همه ی سیم ها به ارتعاش پایدار خود ادامه می دهند و صدای نت را افزایش می دهند.ساختار مکانیکی پیانو عمودی در سال ۱۸۲۶ توسط رابرت وارنوم در لندن اختراع شد .

مدل های عمودی پیانو در میان مردم محبوبیت بیشتری کسب کردند. پیانوهای عمودی نسبت به پیانوهای گراند فضای کمتری را اشغال می کنند و استفاده در خانه های شخصی نیز مناسب تر هستند.

به اشتراک بگذارید

نظر دهید

برای ارسال دیدگاه، باید وارد حساب کاربری خود شوید.
برای ورود به حساب کاربری خود اینجا کلیک نمایید.
تماس با ما
تهران، شهرک غرب، بلوار دریا، نرسیده به چهار راه مسجد، پلاک ۳۴ طبقه دوم
88909098-88909099 (021)
شنبه تا پنجشنبه : 12 الی 21

© کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به آکادمی موسیقی شهرام شکوهی می باشد.
طراحی و اجرا : امیر حسین شکوهی